Objawy i symptomy

Osoby z zaburzeniem lękowym przez większość czasu wykazują nadmierny niepokój lub zamartwiają się o wiele rzeczy (takich jak: zdrowie osobiste, praca, interakcje społeczne i codzienne rutynowe czynności). Ich odczucia i reakcje mogą stać się dużą przeszkodą w normalnym funkcjonowaniu i czerpaniu radości z życia. Objawy zaburzeń lękowych obejmują:

• Uczucie niepokoju, podenerwowania.
• Częste uczucia bycia zmęczonym. 
• Trudności z koncentracją.
• Drażliwość.
• Napięcie mięśni.
• Trudności w kontrolowaniu uczucia zmartwienia.
• Problemy ze snem (np. trudności z zasypianiem).

Rodzaje zaburzeń lękowych

Do powszechnych zaburzeń lękowych możemy zaliczyć: 

Zespół lęku uogólnionego (GAD, inaczej – lęk uogólniony) – oznacza regularne lub niekontrolowane zamartwianie się o różnorodne obszary w codziennym życiu. Ponieważ istnieje wiele możliwych objawów lęku, ​​problemy, których doświadcza jedna osoba, mogą zupełnie różnić się od problemów innej osoby także borykającej się z lękiem uogólnionym. 

Zespół lęku napadowego- to regularne lub częste ataki paniki, występujące bez wyraźnej przyczyny lub konkretnego wyzwalacza. Chory nieustannie może obawiać się kolejnego ataku paniki, do tego stopnia, że ​​sam ten strach może go wywołać. 

Fobie – to skrajny strach lub niepokój wywołany przez konkretną sytuację (np. przebywanie w małym pomieszczeniu) lub przedmiot (np. samolot). Jedną z jej odmian jest fobia społeczna. Chory ​​doświadcza skrajnego strachu lub niepokoju wywołanego przez sytuacje społeczne (takie jak uczestnictwo w imprezach, przebywanie w miejscu pracy ze współpracownikami/klientami lub codzienne sytuacje, w których musisz porozmawiać z inną osobą). 

Zespół stresu pourazowego (PTSD) – jeśli po przejściu przez coś, co uważasz za traumatyczne, pojawią się problemy lękowe być może cierpisz na PTSD. PTSD może wiązać się z przeżywaniem retrospekcji lub koszmarów sennych, które mogą sprawiać wrażenie, jakby odbywały się w czasie rzeczywistym. Cały strach i niepokój, których doświadczyłeś w czasie traumatycznych wydarzeń nagle powraca.

Zaburzenie obsesyjno-kompulsywne – pojawiają się, jeśli Twoje problemy z lękiem obejmują powtarzające się myśli, zachowania lub pragnienia. 

Zaburzenia lękowe – kto jest najbardziej narażony?

Zaburzenia lękowe to jedne z najczęstszych zaburzeń psychicznych. Szacuje się, że dotyczą około 15-20% ogółu społeczeństwa. Naukowcy odkryli, że zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe przyczyniają się do ryzyka rozwoju zaburzeń lękowych. Chociaż czynniki ryzyka dla każdego rodzaju zaburzeń lękowych mogą się różnić, można określić kilka ogólnych kategorii:

• Temperament (np. nieśmiałość) lub problemy behawioralne z okresu dzieciństwa.
• Narażenie na stresujące i negatywne wydarzenia życiowe lub środowiskowe we wczesnym dzieciństwie lub dorosłości.
• Występowanie zaburzeń u biologicznych krewnych.

Co ważne – niektóre problemy ze zdrowiem np. z tarczycą lub zaburzenia rytmu serca, kofeina lub inne substancje/leki, mogą wywoływać lub nasilać objawy lękowe.

Jeśli podejrzewasz u siebie zaburzenia lękowe – warto porozmawiać o tym ze specjalistą. Pomyśl, jak mogłoby wyglądać Twoje życie bez ataków paniki, lęku, nadmiernego stresu. 

Chętnie pomogę Ci osiągnąć ten stan. 

Artykuł Zaburzenia lękowe – skąd się biorą i kto jest na nie najbardziej narażony? pochodzi z serwisu Mentaris.

Jak działa terapia indywidualna?

Sesje terapeutyczne dają możliwość omówienia problemów lub sytuacji z przeszkolonym profesjonalistą w bezpiecznej i komfortowej przestrzeni. Oczywiście problemy nie znikną po jednej sesji, jednak uczestnik z każdym spotkaniem otrzymuje narzędzia potrzebne do radzenia sobie z nimi. Ten rodzaj terapii może być stosowany w połączeniu z innymi metodami leczenia, takimi jak terapia rodzinna lub poradnictwo w zakresie nadużywania substancji niebezpiecznych. 

Czego można się spodziewać po sesji terapeutycznej?

W komfortowych warunkach razem z terapeutą pacjent przygląda się obszarom takim jak: 

• Wyrażanie myśli i emocji
• Wzorce zachowań
• Rozwiązywanie problemów
• Radzenie sobie z konfliktami
• Mocne i słabe strony

Terapia indywidualna może być krótkoterminowa (skupiona na doraźnych problemach) lub długoterminowa (zagłębianie się w bardziej złożone problemy). Liczba sesji i częstotliwość wizyt uzależniona jest od Twojej sytuacji oraz zaleceń terapeuty.

Kiedy najlepiej udać się na terapię indywidualną?

Najprościej mówiąc – jeśli problem, z którym się zmagasz, powoduje stres lub przeszkadza w codziennym funkcjonowaniu. Cierpienie może powodować negatywne myśli, uczucia, zachowania, a nawet doznania cielesne, takie jak ból lub zmęczenie. Ważne jest, aby z pójściem na terapię nie czekać do momentu, aż objawy staną się poważne. Skorzystanie z terapii jest też dobrym rozwiązaniem, jeśli często jesteś nieszczęśliwy lub czujesz się przytłoczony z powodu problemów w swoim życiu (np.rozstania, utraty bliskiej osoby). 

Dlaczego tak wiele osób wciąż obawia się uczestnictwa w terapii? 

Niektóre osoby, mimo długotrwałego cierpienia unikają skorzystania ze wsparcia eksperta. Przyczyn takiej postawy jest wiele. Niektóre z powodów to:

• Obawa przed napiętnowaniem związanym ze skorzystaniem z usług specjalistów ds. zdrowia psychicznego. 
• Uczucie wstydu podczas mówienia o tym, co nas boli.
• Zaprzeczanie i wyparcie problemu. 
• Obawa, że ​​dyskusje w trakcie leczenia nie pozostaną poufne.
• Strach przed byciem ocenianym przez terapeutę. 

Warto pamiętać, że terapeuci to przeszkoleni profesjonaliści, którzy zapewniają wsparcie i zachowują pełną poufność. Ich praca polega na pomaganiu innym w rozwiązywaniu bolesnych lub wstydliwych z ich punktu widzenia problemów. 

Wyszkolony terapeuta podczas terapii indywidualnej pomoże Ci dokonać zmian w stylu życia, wyjść z traumy lub pokonać ból rozstania. Razem z Tobą zidentyfikuje przyczyny objawów i przedstawi strategie zmiany niechcianych myśli i zachowań. Terapia indywidualna może wyposażyć Cię w umiejętność radzenia sobie z trudnościami, zmniejszyć stres i finalnie – poprawić jakość Twojego życia. 

Artykuł Terapia indywidualna – czy jest dla Ciebie? pochodzi z serwisu Mentaris.

Samobójstwa u nastolatków – powody

Nie ma dwóch takich samych nastolatków, lecz można zaobserwować kilka typowych powodów, przez które rozważają samobójstwo. Wiele z nich dokonuje tego czynu podczas ostrego kryzysu w reakcji na konflikt z rówieśnikami lub rodzicami. Oczywiście konflikty, zwłaszcza w okresie dorastania nie są zjawiskiem nietypowym, lecz jest grupa, która reaguje na nie szczególnie – rozważając samobójstwo. Dlaczego? Poniżej kilka przykładów: 

• Mają tzw. „historię problemów” w domu lub szkole.
• Cierpią z powodu niskiej samooceny, lub upokarzania.
• Wierzą, że nikogo nie interesuje ich życie, samopoczucie i są ciężarem dla innych.
• Cierpią na depresję.
• Nadużywają alkoholu, narkotyków lub innych substancji psychoaktywnych.
• Doświadczyli bardzo stresujących zdarzeń, takich jak niechciana ciąża, problemy z prawem lub niespełnienie wysokich oczekiwań rodziców.

Samobójstwa u nastolatków – oznaki

Badania pokazują, że u dziewięciu na dziesięciu nastolatków, którzy próbują popełnić samobójstwo, występowały w przeszłości choroby psychiczne lub nadużywali substancji psychoaktywnych, co czyni te czynniki niezwykle istotnymi. Znaki ostrzegawcze mogą obejmować: 

• Zmiany w nawykach żywieniowych lub zwyczajach dotyczących snu.
• Niewyjaśnione, niezwykle agresywne lub zbuntowane zachowanie.
• Wycofanie się z życia rodzinnego i ze środowiska rówieśników.
• Utrata zainteresowania dotychczasowym hobby.
• Wagarowanie i wandalizm.
• Drastyczną zmianę osobowości.
• Pobudzenie/ niepokój.
• Mówienie lub pisanie o popełnieniu samobójstwa, nawet w żartach.
• Rozdawanie cennych rzeczy.
• Pogorszenie wyników nauki.

Jak pomóc nastolatkowi?

Jeśli zauważysz którykolwiek ze znaków ostrzegawczych u swojego dziecka, powinieneś podjąć następujące kroki:

I: Nie ignoruj ​​problemu. Zauważyłeś, że nastolatek na swój sposób „woła” o pomoc? Zaoferuj wsparcie, zrozumienie i współczucie. Porozmawiaj o uczuciach i zachowaniach, które widziałeś, i które powodują Twój niepokój. Nie musisz rozwiązywać problemu ani udzielać porad. Czasami sama troska i słuchanie, a także brak osądu, daje wszelkie niezbędne zrozumienie.

II: Poważnie podchodź do tematu samobójstwa. Mówienie o samobójstwie nie powoduje samobójstwa – ale unikanie wysłuchania tego, co myśli nastolatek, może sprawić, że poczuje się naprawdę samotny i zaniepokojony. Zaproponuj mu wspólne opracowanie strategii poprawy sytuacji. 

III: Zapewnij dziecku profesjonalną pomoc. Nastolatek, którego życie jest zagrożone potrzebuje profesjonalnej pomocy. Nawet gdy minie chwilowy kryzys, ryzyko zachowań samobójczych pozostaje wysokie, dopóki nie pozna nowych sposobów radzenia sobie z problemami.

Samobójstwa wśród młodzieży stanowią współcześnie istotny problem w polskim społeczeństwie. Jeśli zatem zauważysz, że Twoje dziecko wykazuje niektóre z powyższych znaków ostrzegawczych – nie czekaj, działaj. 

Artykuł Samobójstwa wśród nastolatków – cz. II pochodzi z serwisu Mentaris.

Samobójstwa wśród nastolatków- niechlubne liczby

Na samym początku warto zadać sobie pytanie o przyczynę samobójstw lub prób samobójczych wśród młodych osób. Nastolatki targają się na życie głównie z powodu zaburzeń: 

• psychicznych (50-98%), 
• depresyjnych (60-80%), 
• zachowania (50-80%).

W Polsce samobójstwa są pierwszą przyczyną śmierci wśród dzieci i młodzieży – stanowią 23% wszystkich zgonów w grupie wiekowej do 19 lat. Wskaźnik samobójstw wynosi z kolei 16,9 (na sto tysięcy). Według WHO (Światowej Organizacji Zdrowia) wynik ten zalicza Polskę do pierwszej dwudziestki krajów na świecie. 

Jak podaje Komenda Główna Policji, w 2018 roku w naszym kraju na życie targnęło się 746 nastolatków w wieku 13-18 lat. To o 44 osoby więcej niż rok wcześniej. Z drugiej strony zmniejszyła się liczba zgonów nastolatków w wyniku prób samobójczych. Odnotowano 92 przypadki śmiertelne, rok wcześniej – 115. W samym 2018 roku było jednak 5 samobójstw u dzieci do 12 roku życia (!) i 92 samobójstwa u młodzieży.

Czas i miejsce 

Jak wynika ze statystyk, największe liczby samobójstw odnotowuje się w styczniu i maju. Dlaczego? Być może jest to związane z „gorącym” okresem w szkole i wzmożonym stresem wynikającym z obawy o oceny lub promocję do kolejnej klasy. Przyczyny prób samobójczych są jednak złożone. Nie można jednoznacznie podać powodu. Czynnikami ryzyka są zaburzenia u dziecka, wrażliwość, ale także trudności rówieśnicze i rodzinne. Podjęcie przez nastolatka próby samobójczej jest również bardziej prawdopodobne w okresie kryzysu społeczno-ekonomicznego, rodzinnego i indywidualnego (np. utrata ukochanej osoby, odkrycie swojej orientacji seksualnej, problemy w rodzinie, trudności w ustaleniu tożsamości, odmienne poglądy). 

Samobójstwa w ujęciu globalnym – dane WHO

Według WHO: 

• W ciągu ostatnich 45 lat wskaźnik samobójstw wzrósł o 60% na całym świecie.
• 20 razy częściej dochodzi do prób samobójczych (niezakończonych śmiercią).
• W Europie, szczególnie w Europie Wschodniej, wysokie wskaźniki samobójstw odnotowano zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet.
• W państwach wschodniego regionu Morza Śródziemnego i republiki Azji Środkowej wskaźniki samobójstw są najniższe. 
• Prawie 30% wszystkich samobójstw na świecie ma miejsce w Indiach i Chinach.
• 55% samobójstw na świecie dotyczy osób w wieku od 15 do 44 lat.
• Liczba samobójstw wśród młodzieży rośnie w największym tempie.
• Odsetek samobójstw wśród młodych ludzi wzrósł do tego stopnia, że ​​obecnie stanowią grupę najbardziej zagrożoną w jednej trzeciej wszystkich krajów.

Pamiętajmy – młody człowiek, który odczuwa dyskomfort psychiczny i rozważa myśl o odebraniu sobie życia, często nie ma już energii lub nie jest przekonany do szukania pomocy u innych. Naszą rolą jest odpowiednie odczytanie sygnałów. Jakich? O tym na moim blogu przeczytacie już niebawem. 

Artykuł Samobójstwa wśród nastolatków – cz. I pochodzi z serwisu Mentaris.

3 etapy przechodzenia kryzysowej sytuacji

Kryzys rodzinny podzielić można na trzy, następujące po sobie etapy: początek, dezorganizację i reorganizację.

Etap 1: Początek kryzysu i coraz większa świadomość, że kryzys miał miejsce. Pierwszą reakcją może być niedowierzanie. Zadaniem na tym etapie jest zdefiniowanie problemu i stopniowe zaakceptowanie istnienia kryzysu.

Etap 2: Czas, w którym szok i niedowierzanie mogą uniemożliwić normalne funkcjonowanie lub myślenie. Jest to okres, kiedy rodzina jest w chaosie. 

Etap 3: Ma miejsce, gdy członkowie rodziny podejmują działanie. Rodzina reorganizuje się na nowym poziomie. Ten poziom może nie być podobny do starego i może być lepszy lub gorszy, ale prowadzi rodzinę w nowym kierunku.

Warto mieć świadomość, na którym etapie obecnie się znajdujemy, aby przygotować się na kolejny. W razie potrzeby dobrym pomysłem jest także rozmowa z bliskimi lub konsultacja ze specjalistą. 

Choroba w rodzinie – w jaki sposób należy traktować osobę chorą?

Najważniejsza kwestia – nie należy traktować osoby chorej, jakby była ubezwłasnowolniona. Ma prawo być smutna, wycofana z życia towarzyskiego, czy  nie radzić sobie okresowo z otaczającą ją rzeczywistością. Nie podejmujmy jednak rozmowy o chorobie lub o własnych uczuciach związanych z chorobą za jej plecami. Trudne rozmowy, łzy, lęk – to nie wstyd. Otwarta komunikacja pozwoli zachować równowagę, ale również pomóc zrozumieć chorobę i choremu, i Tobie. 

A co możesz już teraz zrobić dla siebie samego?

A co możesz już teraz zrobić dla siebie samego?

Aby poradzić sobie ze stresem, pamiętaj o tych kilku krokach: 

• Opracuj realistyczną perspektywę – po początkowym szoku zbadaj razem z chorym członkiem rodziny wszystkie możliwe opcje leczenia, skonsultujcie sprawę z kilkoma specjalistami, aby mieć jasny obraz sytuacji i możliwości. 
• Szukaj okazji do relaksu – postaraj się, aby tragedia całkowicie nie zdominowała Twojego świata – chodź do restauracji, kina, na spacer.
• Kontroluj niszczycielskie impulsy zamiast reagować na kryzys gniewem, nadużywaniem narkotyków / alkoholu lub wycofaniem emocjonalnym.
• Interweniuj na początku, a gdy pojawi się kryzys, postaraj się nie pogorszyć problemu.

Inne pomocne działania to: ćwiczenia, sen, kontynuowanie planów sprzed informacji o chorobie bliskiej osoby. 

Co istotne – wyeliminuj szkodliwe zachowania, które tylko pogarszają kryzys np. utrzymywanie uczuć w środku, tłumienie frustracji, zaprzeczanie czy unikanie problemu. Faktem jest, że choroba w rodzinie potrafi diametralnie zmienić funkcjonowanie domowników, lecz nie musi być to zmiana, która spowoduje chaos lub będzie źródłem kryzysu. 

Artykuł Choroba w rodzinie, a normalne funkcjonowanie pochodzi z serwisu Mentaris.

Utrata pracy – 7 etapów

Informacja o zwolnieniu przez wielu może być odebrana jako bolesny cios. Podobnie jak w przypadku żałoby lub rozstania – w przypadku utraty pracy pojawia się kilka etapów:

• Szok i zaprzeczenie – niedowierzanie, negowanie rzeczywistości, „to nie mogło mi się przydarzyć”.
• Ból i poczucie winy –  ból z powodu utraty, wyrzuty sumienia za to, co zrobiliśmy / czego nie zrobiliśmy.
• Gniew i targowanie się – walka, ocenianie własnej winy, pytanie „dlaczego ja?”.
• Depresja, refleksja i samotność – okres smutnej refleksji, uświadomienie sobie wielkości swojej straty.
• Początek podnoszenia się – powolne dostosowywanie się do sytuacji, osiągnięcie poczucia spokoju, objawy fizyczne stresu ulegają zmniejszeniu. 
• Przebudowa i dalsze prace – próba normalnego funkcjonowania, rozpoczęcie poszukiwania rozwiązań oraz zajmowanie się sprawami dnia codziennego. 
• Akceptacja i nadzieja – dostosowanie się do nowej rzeczywistości i gotowość do działania.

Nie należy „pędzić” przez któryś z tych etapów, ponieważ każdy z nich jest ważny, aby pomóc uleczyć ból i negatywne emocje. Warto jednak rozpoznać, na którym z etapów aktualnie się znajdujemy – wtedy o wiele łatwiej będzie zaakceptować sytuację i przygotować się na kolejny krok. 

Utrata pracy – co zrobić?

Poniżej kilka przydatnych wskazówek, które mogą być początkiem do efektywnego „zarządzania zmianą”, jaką jest zakończenie pewnego etapu w życiu zawodowym.

• Bądź otwarty na to, co się z tobą stało. 

Nie bój się powiedzieć: „Straciłem pracę”. Możesz być zaskoczony, ilu ludzi, których spotkałeś, miało podobne doświadczenia.

• Skorzystaj ze wsparcia. 

Szczególnie pomocne może być rozmawianie z grupą osób znajdujących się w Twojej sytuacji (i słuchanie jej). Często odkrycie, że istnieją inni ludzie, którzy borykają się z tymi samymi obawami, może być bardzo pomocne w radzeniu sobie z uczuciami. W przypadku, gdy zauważysz, że swoje uczucia próbujesz tłumić sięgając po alkohol lub używki – dobrym pomysłem jest skorzystanie z pomocy terapeuty. Mechanizmy uzależnień uruchamiają się bardzo szybko, lecz „wyłączenie ich” nie występuje automatycznie (nawet po znalezieniu kolejnej pracy). 

• Przetwarzaj swoje emocje. 

Powiedz o swoim gniewie, strachu, czy frustracji rodzinie i znajomym. Dlaczego? Kiedy pozwalasz sobie na to, robisz pierwszy krok w kierunku zarządzania swoimi emocjami. To ty będziesz kierował nimi, zamiast one tobą. 

• Pogłębiaj relacje. 

Twój partner i rodzina, a także przyjaciele, mogą być źródłem siły, która pozwoli przetrwać ten moment. 

• Pozbądź się poczucia winy

Możesz czuć się winny, nawet jeśli wiesz, że utrata pracy nie miała nic wspólnego z wykonywaniem obowiązków służbowych. Przepracuj to uczucie (np. podczas terapii), a po usunięciu go, z dużym prawdopodobieństwem poczujesz się lepiej. 

Na koniec – dla wielu osób zwolnienie to nie koniec świata, ale nadzieja na nowe otwarcie. Niektórzy męczą się w swojej pracy, lecz nie mają odwagi jej zmienić. Dopiero bodziec z zewnątrz pozwala dostrzec im nowe możliwości i znaleźć odwagę. Należy jednak uważnie obserwować swoje uczucia, aby umiejętnie nimi zarządzać. 

* to główny wniosek pochodzący z przeglądu badań przeprowadzonego przez University of East Anglia oraz What Works Center for Wellbeing (niezależnej instytucji ustanowionej przez brytyjski rząd).

Artykuł Utrata pracy – jak sobie z nią poradzić? pochodzi z serwisu Mentaris.

Współuzależnienie – kto jest najbardziej narażony?

Problem współuzależnienia najczęściej dotyka konkretnych grup osób, które:

• mają niskie poczucie własnej wartości,
• doznały deficytu uczuć w okresie dzieciństwa,
• wychowane zostały w przekonaniu, że należy bezwzględnie poświęcać się dla drugiej osoby (w rezultacie już jako dziecko uczyły się, aby ignorować własne potrzeby i cały czas myśleć tylko o tym, co mogą zrobić dla innych),
• boją się zmian w życiu.

Współuzależnienie – objawy

Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (PARPA) wyszczególniła kilkanaście objawów bycia współuzależnionym. Co istotne, aby być zakwalifikowanym jako osoba współuzależniona, objawy te nie muszą występować łącznie. Należą do nich: 

Potrzeba zadowalania innych

Sprawianie innym przyjemności nie jest niczym złym. Osoby współuzależnione są jednak przekonane, że nie mają wyboru i muszą spełniać oczekiwania drugiej osoby. Powiedzenie „nie” wywołuje u nich niepokój. Łatwiej jest im poświęcić własne potrzeby lub zmienić cały tryb życia na rzecz drugiej osoby. Często nie znajdują wręcz satysfakcji ani szczęścia, jeśli wykonywana czynność nie dotyczy uzależnionego. Przedkładanie spraw związanych z osobą uzależnioną może doprowadzić do tego, że ciężko jest im później zidentyfikować własne potrzeby, cele i pragnienia. 

Otwieranie parasola ochronnego nad uzależnionym

Osoby współuzależnione mają trudności w pozwoleniu uzależnionej osobie na doświadczanie konsekwencje swoich czynów. Przykład? Troszczą się o nieposzlakowaną opinię uzależnionego, wyręczają go w jego obowiązkach, czy nawet dbając o jego dietę lub higienę osobistą. Może doprowadzić to w konsekwencji do zaniechania spotkań towarzyskich, częstego irytowania się na pozostałych członków rodziny, czy prób wymuszania zachowań innych ludzi

Kontrolowanie osoby uzależnionej

Współuzależnieni odczuwają silną potrzebę kontrolowania osoby uzależnionej. Dzięki temu mają poczucie, że chronią osobę uzależnionioną. Sami też czują się pewniej, bezpieczniej. Przeszukują jego rzeczy osobiste, czytają korespondencję, przeglądają telefon, czy chowają lub wylewają znaleziony alkohol. Próbują znaleźć odpowiedź na pytania: co uzależniony właśnie robi, mówi, czuje. 

Życie w tajemnicy

Utrzymanie w tajemnicy nałogu, z którym boryka się osoba bliska, staje się priorytetem. Właśnie dlatego osoby uzależnione często żyją w systemie kłamstw, które uniemożliwiają normalne funkcjonowanie całej rodziny. 

Zaprzeczanie 

Podobnie jak osoby uzależnione od alkoholu, zaprzeczają wystąpieniu utraty kontroli nad własnym piciem, współuzależnieni zaprzeczają bezsilności wobec zachowań bliskiej osoby. 

Niskie poczucie własnej wartości

Osoby współuzależnione często charakteryzuje niskie poczucie własnej wartości, które próbują podwyższyć poprzez wspieranie i pomaganie innym. W momencie, gdy pojawiają się niepowodzenia (np. w powstrzymaniu alkoholika od picia), występuje u nich uczucie bycia bezwartościowym. 

Zmiany w samopoczuciu fizycznym

Osoby współuzależnione zauważyć mogą u siebie także:

• występowanie problemów ze snem,
• zaburzenia łaknienia,
• zaburzenia oddechu,
• odnowienie zaleczonych chorób,
• bóle głowy, żołądka, w klatce piersiowej, czy bóle kręgosłupa,
• zaburzenia mowy lub słuchu.

Współuzależnienie – leczenie

Kluczowym aspektem jest uświadomienie sobie istnienia problemu. Dopiero wtedy może przyjść kolejny etap tj. pogodzenie się ze świadomością, że osoba współuzależniona nie ma wpływu na nałóg bliskiej osoby. W przejściu całej drogi pomocna będzie terapia współuzależnień. Podczas sesji współuzależniony nauczy się stawiać granice osobie z nałogiem, jak i mówić otwarcie o sytuacji, która go spotkała. Jest to także czas, aby nauczyć się akceptować samego siebie i dopuścić możliwość skupienia się na własnym życiu i samorozwoju.

Artykuł Współuzależnienie: objawy i leczenie pochodzi z serwisu Mentaris.

5 ważnych etapów

Po rozstaniu u wielu osób zaobserwować można poniższy schemat reagowania: 

I: Zaprzeczenie (czyli negowanie rzeczywistości).

II: Gniew (np. oskarżanie drugiej strony o rozpad związku).

III: Targowanie się (próby powrotu do dawnej relacji).

IV: Stany depresyjne (poczucie pustki i smutku).

V: Akceptacja sytuacji (pogodzenie się z sytuacją, uświadomienie sobie, że nie można cofnąć czasu).

Proces ten, w dużym stopniu przypomina żałobę po stracie bliskiej osoby. Psychiatra z Harvardzkiej Szkoły Medycznej – Dr Judith Herman postawiła rozstanie z partnerem na równi ze śmiercią członka rodziny. Jej badania potwierdzają, że w czasie bolesnego rozstania ścieżki mózgowe imitują te, które pojawiają się u ludzi po śmierci bliskiej im osoby. I choć teoretycznie nasz partner/partnerka wciąż będą żyć, to i tak odczujemy silne poczucie straty. Dopiero przejście każdego z ww. etapów pozwoli nam zaakceptować fakt rozstania i zaadaptować się w naszym „nowym” życiu. Pamiętać jednak trzeba o kilku ważnych zasadach. 

Pozwól sobie na emocje

Złość, gniew, smutek, strach, a nawet obrzydzenie. Rozstanie powodować może całą gamę trudnych uczuć. Czy należy z nimi walczyć? Zdecydowanie nie. Każdą z tych emocji warto nazwać, oswoić i pozwolić jej wygasnąć. Częstym błędem popełnianym jest uciekanie od uczuć i zajmowanie się różnymi rzeczami, które mają pomóc zapomnieć o sytuacji. Kolejny związek, sięganie po alkohol, czy używki – to nie są dobre rozwiązania. Nasze uczucia wciąż będą wracały, a to spowoduje, że rozstanie pozostawi w nas ślad. Drzazgę, którą przez długie lata ciężko będzie wyciągnąć. Dodatkowo – próby zapomnienia o sytuacji poprzez nadmierne spożywanie alkoholu lub sięganie po używki doprowadzić mogą do powstania nowego problemu – problemu z uzależnieniem. Faktem jest, że nikt kto sięga po alkohol czy narkotyki nie ma w planach się uzależnić. Jednak w pewnym momencie mechanizm uzależnienia aktywuje się bez naszej woli, a nam coraz trudniej przetrwać dzień bez napicia się alkoholu lub zażycia innej substancji psychoaktywnej.

Rozstanie może boleć

Ból fizyczny towarzyszący rozstaniu jest jak najbardziej możliwy! Dowiodło tego badanie, w którym przeskanowano mózgi 40 osób, które niedawno przeszły niepożądane rozstanie. Podczas eksperymentu uczestnikom pokazano zdjęcia byłych partnerów oraz poproszono o intensywne myślenie nad rozstaniem. W momencie, w którym patrzyli na zdjęcia, aktywizowała się ta część mózgu, która związana jest z odczuwaniem fizycznego bólu. Ethan Kross, badaczka wyjaśniała: „Odkryliśmy, że silne uczucia odrzucenia społecznego aktywują regiony mózgu zaangażowane w fizyczne odczuwanie bólu, które rzadko są aktywowane w badaniach dotyczących neuroobrazowania emocji. Te ustalenia są zgodne z poglądem, że doświadczenie odrzucenia społecznego może stanowić odrębne przeżycie emocjonalne, które jest związane z bólem fizycznym”. Co więcej, rozstanie wywołać może wiele dodatkowych objawów: podwyższoną temperaturę, niepokojące bóle o różnym nasileniu, nieprawidłowe tętno i podwyższenie hormonów stresu – kortyzolu i adrenaliny. 

Pogódź się z faktem

Wyrozumiałość i cierpliwość – to dwa słowa kluczowe. Ból i smutek nie miną od razu. Trzeba czasu, żeby twoje życie na powrót się ułożyło. Istotnym momentem będzie przyjęcie odpowiedzialności za rozstanie. Warto powiedzieć sobie wtedy: „Być może ja też nie potrafiłam rozwiązać naszego problemu. Trudno, nie udało się, nie ma ludzi idealnych”. Chodzi o to, by wyjść z roli ofiary i zobaczyć w tym wszystkim własny udział. A nie bolesny cios zadany przez drugą stronę. Będzie to jednoczesne przyznanie, że mamy wpływ na własny los, a nie jesteśmy bezwładną marionetką. Rozstanie to dla nas szansa na pojawienie się szerokiej perspektywy rozwijania własnego potencjału i przyjrzeniu się temu, co nam sprawia przyjemność, jakie mamy marzenia i cele. 

Rozwód lub rozstanie zdecydowanie należą do trudnych momentów w życiu. Znajdujemy się w sytuacji, w której musimy pogodzić się z utratą osoby i stawić czoła rzeczywistości. Nie trzeba jednak robić tego samemu. Przyjaciele, rodzina, czy wykwalifikowany specjalista mogą być naszym wsparciem. Najważniejsze to działać i nie pozwolić, aby problemy się spiętrzyły i doprowadziły do kryzysu. 

Artykuł Jak poradzić sobie z rozwodem lub rozstaniem? pochodzi z serwisu Mentaris.