Proces żałoby wymaga czasu. Uzdrowienie następuje stopniowo; nie można go przyspieszyć – i nie ma „normalnego” harmonogramu żałoby. Niektórzy ludzie zaczynają czuć się lepiej w ciągu kilku tygodni lub miesięcy. Dla innych proces żałoby trwa dłużej. Bez względu na to, jak przeżywasz żałobę, ważne jest, aby być cierpliwym wobec siebie i pozwolić, aby proces przebiegał zgodnie z indywidualnym rytmem.

Mity i fakty dotyczące żalu i żałoby

Mit: Ważne jest, aby „być silnym” w obliczu straty.

Fakt: Uczucie smutku, przerażenia lub samotności jest normalną reakcją na stratę. Płacz nie oznacza, że ​​jesteś słaby. Nie musisz „chronić” swojej rodziny lub przyjaciół, zakładając maskę odważnej osoby. Okazywanie prawdziwych uczuć może pomóc im i Tobie.

Mit: Jeśli nie płaczesz, oznacza to, że nie żałujesz straty.

Fakt: Płacz jest normalną reakcją na smutek, ale nie jest jedyną. Ci, którzy nie płaczą, mogą odczuwać ból tak samo głęboko, jak inni. Mogą po prostu mieć inne sposoby okazania tego.

Mit: Żałoba powinna trwać około roku.

Fakt: Nie ma określonych ram czasowych na żałobę. To, jak długo to trwa, różni się w zależności od osoby. Niemniej jednak mówi się o roku w kontekście przeżycia wszystkich świąt, uroczystości rodzinnych, czy ważnych dat bez obecności osoby zmarłej.

Mit: Kontynuowanie normalnego trybu życia oznacza zapominanie o stracie.

Fakt: Pójście dalej oznacza, że ​​zaakceptowałeś swoją stratę – ale to nie to samo, co zapomnienie. Możesz kontynuować swoje życie i zachować pamięć o kimś lub czymś, co utraciłeś, jako ważną część siebie. 

Mit: Żałoba = depresja.

Fakt: Choć ​​obie mają pewne punkty wspólne (płacz, głęboki smutek, apatię), to żałoba jest zwykłą reakcją na znaczną stratę. W momencie, gdy faktycznie nie potrafimy jej przejść w prawidłowy sposób, może wywoływać depresję. Nie jest jednak równoznaczna z nią. 

Jak radzić sobie z procesem żałoby?

Podczas gdy żałoba po stracie jest nieuniknioną częścią życia, istnieją metody, aby poradzić sobie z bólem, pogodzić się z żalem i ostatecznie znaleźć sposób, aby pozbierać się i ruszyć dalej z życiem.

• Zaakceptuj swój ból.
• Zaakceptuj, że smutek może wywołać wiele różnych i nieoczekiwanych emocji.
• Zrozum, że możesz przeżywać żałobę na swój sposób. 
• Szukaj bezpośredniego wsparcia u osób, którym na Tobie zależy.
• Poszukaj wsparcia u profesjonalistów (np. skorzystaj z terapii).

Kiedy smutek nie znika

W miarę upływu czasu po znaczącej stracie, takiej jak śmierć bliskiej osoby, uczucie smutku, odrętwienia lub złości stopniowo ustępuje. Te i inne trudne emocje stają się mniej intensywne. Jeśli jednak z czasem nie czujesz się lepiej lub Twój smutek się pogarsza, może to oznaczać, że Twój stan wymaga wsparcia profesjonalisty. Według szacunków żałoba powikłana, inaczej patologiczna dotyczy ok. 10-20% osób dotkniętych stratą. W takiej sytuacji nawet kilka sesji może pozwolić Ci oswoić swoje emocje i powrócić do spokojniejszego życia. Terapeutycznym celem będzie doprowadzenie Cię do miejsca, w którym możesz żyć ze stratą w zdrowy sposób.

Na koniec warto przytoczyć słowa irlandzkiej pisarki – Ceceli Ahern: “Żałoba jest elementem pomagania samemu sobie.”

Artykuł Żałoba – dlaczego przejście jej jest tak istotne? pochodzi z serwisu Mentaris.

W naszym społeczeństwie istnieje duża niepewność co do tego, co faktycznie dzieje się podczas sesji terapeutycznej, jakie rodzaje problemów “nadają się” do terapii oraz jakie korzyści może przynieść sesja terapeutyczna. Odpowiadam na kilka typowych pytań – i błędnych przekonań – o tym, czym jest terapia, czym nie jest i jak naprawdę działa.

Czy muszę być poważnie chory, żeby iść do terapeuty?

Nie. Myślenie, że trzeba być poważnie chorym, żeby korzystać ze wsparcia psychologicznego jest mitem. Podczas gdy niektórzy terapeuci specjalizują się w poważnych zaburzeniach psychicznych, jak np. schizofrenii, wielu koncentruje się na pomaganiu klientom w radzeniu sobie z codziennymi wyzwaniami, takimi jak doskonalenie umiejętności rodzicielskich, wzmacnianie umiejętności radzenia sobie ze stresem czy wsparcie po rozwodzie. Tak jak niektórzy lekarze specjalizują się w leczeniu chorób zagrażających życiu, podczas gdy inni leczą choroby „codzienne”, takie jak grypa, kaszel i przeziębienie, tak psychoterapeuci mogą służyć szerokiemu gronu klientów z różnymi potrzebami i celami.

Co właściwie dzieje się podczas sesji terapeutycznej?

Na początku sesji terapeuta zazwyczaj zaprasza Cię do podzielenia się tym, co dzieje się w Twoim życiu, o czym myślisz, co Cię niepokoi lub czy są jakieś cele, o których chciałbyś porozmawiać. Terapeuta będzie słuchał i może robić notatki podczas mówienia. Nie będziesz krytykowany, ani osądzany. To specjalny, wyjątkowy rodzaj relacji, w której możesz powiedzieć dokładnie co czujesz bez obawy, że zranisz czyjeś uczucia, zepsujesz związek lub zostaniesz w jakikolwiek sposób ukarany. Wszystko, co chcesz – lub potrzebujesz – powiedzieć, jest w porządku.

Czy będę musiał rozmawiać o swoim dzieciństwie?

Niekoniecznie. Wiele osób uważa, że ​​wizyta u terapeuty oznacza rozmowę o tym, jakie relacje były między Tobą a rodzicami w czasach dziecięcych. To mit. To, o czym będziesz mówić podczas sesji terapeutycznej, będzie w dużej mierze zależało od Twojej wyjątkowej sytuacji. W zależności od celów, nie musisz mówić tak dużo o swojej przeszłości. Terapia może się skupiać na teraźniejszości i przyszłości, którą pragniesz stworzyć.

Czy rozmowa z przyjacielem/rodziną może zastąpić terapię?

Sesja terapeutyczna to przede wszystkim profesjonalna pomoc. To też przestrzeń, w której nie musisz się martwić, że zranisz czyjeś uczucia (mamy/żony/przyjaciela) – możesz być całkowicie szczery. Oznacza to również, że masz przestrzeń do szybszego i skuteczniejszego rozwiązywania problemów. Na dłuższą metę jest to lepsze dla Ciebie i wszystkich innych osób zaangażowanych w Twoje życie.

O co mogę zapytać podczas sesji – przykłady

Moim głównym zadaniem jest podążanie za Tobą, jednocześnie opiekując się procesem. Wśród pytań mogą pojawić się poniższe: 

• Co Cię do mnie sprowadza?
• Jak zazwyczaj czujesz się z tym problemem?
• Jak ogólnie opisałbyś swój nastrój?
• Czego oczekujesz od procesu terapeutycznego

Co istotne – tu nie ma złych, ani dobrych odpowiedzi.

Ile trwa pojedyncza sesja i w jaki sposób się odbywa?

Jedna sesja trwa 45 minut. Istnieje możliwość terapii online, dzięki czemu możesz skorzystać ze wsparcia niezależnie od miejsca, w którym się znajdujesz. Więcej informacji o sesjach online znajduje się tutaj.

Artykuł Pierwsza sesja terapeutyczna – pytania i odpowiedzi pochodzi z serwisu Mentaris.

Czym jest prężność psychiczna?

Odporność psychiczną, czy też prężność psychiczną zdefiniować można jako naszą zdolność do pomyślnego przystosowania się do zadań życiowych w obliczu niekorzystnej sytuacji społecznej lub niekorzystnych warunków. Nieszczęścia i stres mogą bowiem dotyczyć różnych obszarów naszego życia: problemów rodzinnych, w relacjach, czy związanych z pracą i finansami. Prężność psychiczna postrzegana jest również jako istotny zasób prozdrowotny. Co to oznacza w praktyce? Wysoka odporność psychiczna sprzyja doświadczaniu większej liczby emocji pozytywnych, a także sprawia, że lepiej radzimy sobie z emocjami trudnymi- smutkiem, złością czy lękiem. Dodatkowo osoby, które charakteryzuje wysoki poziom prężności psychicznej są mocniej “chronione” w przypadku doświadczania obciążających wydarzeń i mniej narażone na uruchomienie się zachowań depresyjnych.

Styl życia ma wpływ na prężność psychiczną

Nasz styl życia zmienił się dość dramatycznie w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat, głównie z powodu postępu technologicznego i Internetu. Dr Martin Hilbert z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis obliczył, że codziennie otrzymujemy pięć razy więcej informacji niż w 1986 r. Ilość informacji, które wytwarzamy w ciągu dnia za pośrednictwem poczty elektronicznej, portali społecznościowych i wiadomości tekstowych, jest równa objętości sześciu gazet, w porównaniu z dwoma i pół w latach osiemdziesiątych. Żyjemy w przeciążeniu poznawczym, a przecież istnieje granica tego, z iloma rzeczami nasz mózg może sobie poradzić w tym samym czasie. Duża liczba danych, presja społeczeństwa, szybkość życia – to z kolei może nadwyrężyć naszą odporność, doprowadzając do zmian w zachowaniu, sposobie myślenia i reakcji na bodźcie zewnętrzne. 

Uzależnienie a prężność psychiczna

Warto przyjrzeć się wynikom badań, które ukazały się w magazynie Science Direct.* Badaniami objęto 90 osób uzależnionych od alkoholu, które zgłosiły się dobrowolnie lub zostały skierowane na terapię antyalkoholową do Poradni Leczenia Uzależnień w Łodzi. Poniżej najważniejsze wnioski:

• osoby uzależnione od alkoholu wykazują nieco niższy poziom prężności w porównaniu z ogólną populacją,
• dotyczy to głównie trzech aspektów: wytrwałości i determinacji w działaniu; otwartości na nowe doświadczenia i poczucia humoru; tolerowania niepowodzeń i traktowania życia jako wyzwania,
• płeć ani wiek badanych nie miały dużego wpływu na otrzymane wyniki.

Można zatem śmiało powiedzieć, że istnieje silne powiązanie między prężnością psychiczną, a uzależnieniem. Właśnie dlatego podczas terapii tak istotne jest, aby spojrzeć holistycznie na osobę, jej problem i historię. Być może uzależnienie od alkoholu, narkotyków, czy innych substancji niebezpiecznych jest czubkiem góry lodowej. A podczas sesji razem z doświadczonym terapeutą będziesz mógł nie tylko zaopiekować się obszarem uzależnień, ale także przyjrzeć się swojemu całemu życiu.

*”Prężność psychiczna a zadowolenie z życia osób uzależnionych od alkoholu”, Nina Ogińska-Bulik Uniwersytet Łódzki, Instytut Psychologii, Łódź, Polska

Artykuł Prężność psychiczna a uzależnienia pochodzi z serwisu Mentaris.

Niebezpieczna para

W jednym z wywiadów Bogusław Habrat, kierownik Zespołu Profilaktyki i Leczenia Uzależnień Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie tłumaczy, że według szacunków aż 75-80% osób nadużywających alkohol popada w stany depresyjne. 

I choć większość z takich nastrojów przemija spontanicznie, to zdarza się, że konieczne jest włączenie dodatkowego leczenia.

Jak wyjaśnia ekspert – w latach 80. w II Klinice Psychiatrycznej IPiN przebadano osoby cierpiące na zaburzenia afektywne. Analiza wyników pozwoliła wysunąć wniosek, że wiele przypadków depresji w rzeczywistości było nierozpoznanym alkoholizmem. Pacjenci wspominali o złym stanie psychicznym, lekarz skupiał się na leczeniu depresji, lecz po bardziej szczegółowym zebraniu wywiadu okazywało się, że stany obniżonego nastroju były związane z uzależnieniem od alkoholu. Efekt? Uzależniony brał leki przeciwdepresyjne i nadal pił. To z kolei przyczyniało się do lekooporności i stanowiło poważne zagrożenie dla życia.

Korelacja depresja i uzależnienia

Depresja i uzależnienie najczęściej korelują na dwa sposoby. Po pierwsze, długotrwałe używanie narkotyków lub alkoholu może wywołać objawy depresji. Należą do nich: uczucie przytłoczenia prostymi zadaniami, uczucie żalu, letarg. Jeśli dojdzie do uzależnienia od narkotyków lub alkoholu, uzależniony jest narażony na coraz gorsze epizody depresyjne w okresach odstawienia. W rzeczywistości próba zaprzestania używania bez profesjonalnej pomocy często skutkuje pogłębieniem depresji.

Po drugie, depresja może posłużyć jako zapalnik, do “samoleczenia” swojego stanu poprzez nadużywanie substancji niebezpiecznych. Używanie alkoholu lub narkotyków w celu maskowania depresji nigdy jednak nie jest dobrym pomysłem. Nawet jeśli we wczesnych stadiach odczuwamy uczucie ulgi, w dłuższej perspektywie czasu nadużywanie substancji psychoaktywnych lub alkoholu z pewnością pogorszy wszystkie objawy depresji, których może doświadczyć dana osoba.

Jeśli alkohol lub narkotyki są używane przez dłuższy czas, tolerancja danej osoby na wybrane przez nich substancje prawdopodobnie wzrośnie. Do uśmierzenia bólu potrzeba będzie coraz więcej narkotyków lub alkoholu. Bez profesjonalnej pomocy uzależnienie może nastąpić niestety o wiele szybciej. 

Depresja a obniżony nastrój

Osoby uzależnione od alkoholu często mogą także odczuwać obniżony nastrój. Jak zatem ustalić – czy to jeszcze smutek, czy to już depresja? Najważniejszą różnicą to czas trwania. Jeśli objawy trwają najwyżej kilka dni, to nie jest to jeszcze depresja. Jeśli jednak utrzymują się co najmniej od dwóch tygodni, to znak, że mamy do czynienia z poważną chorobą. Dodatkowo smutek, który jest objawem depresji, zazwyczaj idzie w parze z innymi objawami np. bezsennością, spowolnieniem w działaniu, utratą apetytu. Dla osób chorych na depresję wykonanie prostych, codziennych czynności zaczyna być dużym wyzwaniem, a rzeczy, które były dla nich wcześniej ważne tracą na znaczeniu. 

Jeśli pacjent otrzyma podwójną diagnozę depresji i uzależnienia, dla jego wyzdrowienia ważne jest, aby te dwie kwestie zostały potraktowane obok siebie podczas programu leczenia uzależnień. Tylko w takiej sytuacji możliwe będzie całkowite wyleczenie objawów i powrót do normalnego życia. 

Artykuł Depresja, czy uzależnienie? Co występuje jako pierwsze? pochodzi z serwisu Mentaris.

Ignorowanie sygnałów

Wiele osób starszych z depresją nie rozpoznaje jej objawów lub nie podejmuje kroków, aby uzyskać potrzebną pomoc. Istnieje sporo przyczyn, dla których depresja osób starszych jest tak często lekceważona. Jednym z nich jest fakt, że seniorzy zakładają, że mają “dobry powód” do przygnębienia lub że depresja jest tylko częścią procesu starzenia się. Nie jest to prawda. Ważne jest, aby zdać sobie sprawę, że depresja nie jest nieuniknioną częścią starzenia się – ani nie jest oznaką słabości, czy wad charakteru. Może się zdarzyć każdemu, w każdym wieku, bez względu na pochodzenie lub wcześniejsze życiowe osiągnięcia. Chociaż zmiany – takie jak przejście na emeryturę, śmierć bliskich, pogarszający się stan zdrowia – mogą czasami wywołać depresję, nie muszą długotrwale obniżać jakości życia po 60-ce. 

Depresja u seniora – przyczyny

Wraz z wiekiem często stajemy w obliczu znaczących zmian w życiu, które mogą zwiększać ryzyko depresji. Mogą to być:

Problemy zdrowotne

Choroba i niepełnosprawność, przewlekły lub silny ból, osłabienie funkcji poznawczych, uszkodzenie obrazu ciała spowodowane operacją lub chorobą.

Samotność i izolacja 

Samotne mieszkanie, kurczenie się kręgu społecznego z powodu śmierci znajomych, zmniejszona mobilność z powodu choroby lub utrata uprawnień do prowadzenia pojazdów.

Brak poczucia celu w życiu

Emerytura może wiązać się z utratą tożsamości, statusu, pewności siebie i bezpieczeństwa finansowego. 

Lęki

Oejmują one strach przed śmiercią, a także niepokój związany z problemami finansowymi lub problemami zdrowotnymi.

Żałoba

Śmierć przyjaciół, członków rodziny i zwierząt domowych lub utrata współmałżonka.

Oznaki i objawy depresji u osób starszych

Rozpoznanie depresji u osób starszych zaczyna się od poznania jej objawów. Wśród najbardziej popularnych znajdziemy: 

• Smutek lub rozpacz.
• Niewyjaśnione lub nasilone bóle.
• Utratę zainteresowania kontaktami towarzyskimi.
• Utratę masy ciała lub utrata apetytu.
• Poczucie beznadziejności lub bezradności.
• Brak motywacji i energii.
• Zaburzenia snu (trudności w zasypianiu lub senność w ciągu dnia).
• Utratę poczucia własnej wartości (obawy przed byciem ciężarem, poczucie bezwartościowości).
• Spowolniony ruch lub mowę.
• Zwiększone spożycie alkoholu lub narkotyków.
• Fiksację na punkcie śmierci; myśli samobójcze.
• Problemy z pamięcią.
• Zaniedbanie higieny osobistej.

Jeśli zauważyliśmy u siebie któreś z powyższych objawów, warto porozmawiać o naszych odczuciach z bliskimi lub specjalistą, który udzieli profesjonalnego wsparcia. W Polsce aż 26%* seniorów cierpi na depresję. Nie jest to zatem rzadka przypadłość. Na szczęście przy odrobinie pracy można przywrócić swojemu życiu sens i cieszyć się każdym dniem. W końcu na to zasługujesz. 

*źródło: Badanie poszczególnych obszarów stanu zdrowia osób starszych, w tym jakości życia związanej ze zdrowiem”, realizowane w ramach Narodowego Programu Zdrowia. 

Artykuł Depresja u seniora pochodzi z serwisu Mentaris.